Nhạc sĩ Tuấn Khanh năm nay đã
vào tuổi 85. Sinh kế chính của gia đình ông là quán phở có tên một ca khúc cũng
lừng danh của ông "Hoa xoan bên thềm cũ"
Trong ko khí văn nghệ linh động
của ngày hôm nay, việc Tìm hiểu những đóng góp thuần túy âm nhạc của những nhạc
sĩ Sài Gòn trước năm 1975 là cần làm cho. Mùa hè năm ngoái, lúc được tin Hà Nội
sẽ đơn vị đêm nhạc Vũ Thành An, tôi thầm hỏi vậy sau Đó là ai? Tôi liền hình
dung Tuấn Khanh. Nhưng làm cho sao Tìm hiểu được về người nhạc sĩ này nhỉ? Song
đúng là duyên trời. Chuyện tưởng như "không thể" đã biến thành
"có thể". Nhân chuyến sang Mỹ dự lễ kỷ niệm và Festival Thơ - Nhạc
qua 30 năm có mặt trên thị trường trọng tâm William Joiner (thuộc Đại học
Massachusetts) tại Boston (Mỹ), sau một tuần tham gia, tôi bay về Los Angeles
và được người bạn vong niên là anh Bùi Xuân Hiến đón về huyện Cam. Trong câu
chuyện về những văn nghệ sĩ Sài Gòn đang trú ngụ ở đây, anh Hiến đề cập đến
Tuấn Khanh. Tôi thấy trúng ý mình quá nên bắt buộc anh Hiến xếp đặt gặp người
nhạc sĩ của "Chiếc lá cuối cùng".
Xuất thân là ca sĩ
1 sáng đẹp trời ở quận Cam, anh Bùi Xuân Hiến đưa tôi đến nhà nhạc sĩ Tuấn Khanh. Có thể tìm hiểu thêm Nhạc sĩ Tuấn Khanh tại https://www.dkn.tv/trong-nuoc/nhac-si-tuan-khanh-len-tieng-truoc-phat-bieu-cua-tuong-chung-ve-phap-luan-cong.html. sau khi ăn sáng ở quán phở "Hoa xoan bên thềm cũ" của gia đình nhạc sĩ. Nhà Tuấn Khanh ở 1 nơi xa Phúc - Lộc - Thọ của Little Sài Gòn. Ở cửa nhà ông bên cạnh là cây xương rồng đất Mỹ đồ sộ. Cửa mở ra là nụ cười hiền của ông đón chúng tôi. Nhìn ông ở tuổi 85 mầm mập, thâm thấp, không ai nghĩ chàng nhạc sĩ Tuấn Khanh đã từng mang 1 thanh xuân đẹp trai như mộng. Lúc ông đưa tôi xem bức ảnh thời trai tráng, thật không ngờ ông điển trai đến thế!
Tuấn Khanh tên khai sinh là nai lưng Trọng Ngọc. Ông sinh ngày 10-12-1933 tại Nam Định. Vào năm 1950, gia đình ông về Hà Nội. Khi ấy, Tuấn Khanh đã 17 tuổi. Mê âm nhạc trong khoảng nhỏ, Tuấn Khanh được người anh cả là è cổ Trọng Tuấn dạy chơi violin. Sau ngừng thi côngĐây, học thầy Nguyễn Văn Diệp (vốn là học trò trường "Pháp quốc Viễn đông âm nhạc viện" từ năm 1927). Từ thầy Diệp, Tuấn Khanh lại được học thầy người Pháp tên là De Haut. Khi thầy về Pháp thì Tuấn Khanh lại được giới thiệu học thầy Rits. Tuy học violin nhưng Tuấn Khanh lại với cả giọng hát bẩm sinh khá hay. Nhân kỳ thi giọng hát hay do Đài Pháp - Á doanh nghiệp năm 1953, Tuấn Khanh (khi đấy vẫn tên là è cổ Trọng Ngọc hay è cổ Ngọc) đã đăng ký thi và đoạt giải nhì sau nữ ca sĩ Thanh Hằng (sau này là ca sĩ Lệ Hằng), "Tà áo xanh" của Đoàn Chuẩn và cũng là người tạo cảm hứng để Đoàn Chuẩn viết "Chiếc lá cuối cùng" của ông.
Câu chuyện đoạt á quân mà chẳng hề là quán quân cuộc thi này được nhạc sĩ Tuấn Khanh đề cập lại như 1 chuyện vui mà ông có theo suốt cuộc đời: "Tôi đâu ngờ vẻ đẹp của Thanh Hằng chỉ sở hữu mình mê. Hóa ra ông bạn Tu My - tác kém chất lượng bài "Tan tác" nức danh cũng mê. Tu My muốn chiều mỹ nhân nên hại tôi. Anh ta lên phòng âm thanh, lén kéo chân chiếc đèn khí từ ở tầng công suất vừa phải lên một chút lúc tôi hát. Việc chậm triển khai gây ra tiếng rè khi không. Vậy là tôi bị chấm điểm kém vì giám khảo nghe ko rõ. Chánh chủ khảo cuộc thi là nhạc sĩ Thẩm Oánh, khi tôi vào Sài Gòn hát ở Đài Phát thanh Sài Gòn, ông đấy đã gặp tôi xin lỗi".
Điều ít biết về tác giả "Chiếc lá cuối cùng" là trong gia đình ông, ngoài ông làm nghề âm nhạc, còn sở hữu cô em út Diệu Thúy. Diệu Thúy đã là giọng đơn ca nức danh trong khoảng thời niên thiếu lúc cô hát ca khúc thiếu nhi "Lúa thu" của nhạc sĩ Nguyễn Xuân Khoát. Lúc trưởng thành, học thanh nhạc rất nhiều năm kinh nghiệm và trở nên giảng viên thanh nhạc Nhạc viện Hà Nội (nay là Học viện Âm nhạc đất nước Việt Nam).
Viết nhạc là duyên nghiệp
Sau hiệp nghị Genève, sở hữu phổ biến người Hà Nội di trú vào Sài Gòn. Mỗi người đều sở hữu 1 lý do riêng. Có Tuấn Khanh, lý do rất đơn giản: mê học violin thầy Rits nên theo thầy vào Sài Gòn. Ở Sài Gòn, vừa học violin, Tuấn Khanh vừa đi hát để sở hữu tiền sinh sống và học tập. Mang dòng mác ca sĩ á quân cuộc thi Đài Pháp - Á, Tuấn Khanh kiếm đủ tiền để vừa sinh sống vừa học violin. Ở Sài Gòn dạo Đó, ngoài những nhạc sĩ đã nên danh trong khoảng trước, rộng rãi nhạc sĩ trẻ xuất hiện. Nhờ thân quen mang nhạc sĩ Y Vân, đồng niên (cùng sinh năm 1933), Tuấn Khanh được Y Vân chuyển di viết ca khúc. "Nói thật mang chú, lúc một mình trơ thổ địa ở đất Sài thành, tôi nhớ nhà lắm. Y Vân khuyến khích tôi nên viết ca khúc. Vậy là tôi đem nỗi nhớ ra để trang trải xúc cảm vào nhạc điệu. Cũng may, lúc đấy tôi tham dự 1 ban nhạc ủng hộ những nhạc công nào sở hữu tác phẩm mới. Bài nào viết ra cũng được biểu diễn vài lần nên rộng rãi người nghe được. Họ thích là mình thành công rồi" - nhạc sĩ Tuấn Khanh nhớ lại.
trong khoảng ngừng thi côngĐây, Sài Gòn khởi đầu xuất hiện nhạc sĩ Tuấn Khanh. Để viết nhạc, phải có bút danh. Sở dĩ nai lưng Trọng Ngọc lấy tên là Tuấn Khanh, theo ông, vì nỗi nhớ người anh cả è Trọng Tuấn và cậu con trai của anh Tuấn là trần Trọng Khanh. Tuấn Khanh ghép lại tên anh Tuấn và cháu Khanh. Tuấn Khanh đã phát triển thành một trong các nhạc sĩ thuộc trang lứa các nhạc sĩ trước nhất xuất hiện ở Sài Gòn sau hiệp nghị Genève. Tuấn Khanh cứ viết đều đều như thế cho tới khi viết ra "Chiếc lá cuối cùng".
Muốn được đêm nhạc ở quê nhà
Tuấn Khanh năm nay đã vào tuổi 85. Sinh kế chính của gia đình ông là quán phở với tên một ca khúc cũng lừng danh của ông "Hoa xoan bên thềm cũ". Mấy năm nay, ông viết phổ quát ca khúc về thiền, về Phật giáo.
Tôi hỏi hiện giờ nhiều nhạc sĩ hải ngoại đã được giới thiệu trong nước, anh sở hữu muốn như thế không? Tuấn Khanh nói: "Muốn lắm chứ! Song cũng phải xem sức khỏe của tôi ra sao, ko biết mang về nổi không?".
Trong dự kiến của mình, doanh nghiệp Vàng son 1 thuở tại Hà Nội hồi năm 2018 muốn giới thiệu thêm một số tác fake của chiếc "nhạc xưa", trong chậm tiến độ có Tuấn Khanh. Cứng cáp trong chương trình này, "Chiếc lá cuối cùng" sẽ là dòng đinh vững chãi treo tên Tuấn Khanh vào lịch sử tân nhạc Việt Nam.
Từ khóa: nhac si Tuan Khanh. Có thể tìm hiểu thêm nhac si Tuan Khanh tại https://www.dkn.tv/trong-nuoc/nhac-si-tuan-khanh-len-tieng-truoc-phat-bieu-cua-tuong-chung-ve-phap-luan-cong.html
